29. mart 1973. – Poslednje američke trupe napuštaju Vijetnam

Mirovni sporazum dogovoren između Amerike i Severnog Vijetnama sklopljen 28. januara 1973. prethodio je okončanju decenijskog razarajućeg rata. Od leta 1973. pa na dalje, kopnene snage Amerike i Južnog Vijetnama su se povlačile pred naletom severno-vijetnamske ofanzive. U želji da demonstrira preostalu američku sposobnost, predsednik Nikson je u aprilu 1972. izdao naređenje da se nastavi bombardovanje severa. Godine 1972. vojno angažovanje na jugu zemlje već je bilo bitno smanjeno i sever je znao da je pobeda blizu. Sajgon je pao 30. aprila 1975. godine. Vijetnam je zvaničnom deklaracijom ujedinjen 2.jula 1976. Pod nazivom Socijalistička Republika Vijetnam. U ratu je poginulo 56.000 američkih vojnika, 270.000 je ranjeno, a da prava svrha tog stradanja nije ni postojala.

SAD su se uključile u vijetnamski sukob zato što je njihova vlada donela odluku da se suprotstavi “svetskom širenju komunizma”. Omiljena teorija zavere kreatora politike u Vašingtonu zvala se “Domino efekat”, a tvrdila je da kad se uspostavi jedna komunistička vlada u regionu, ideološka kontaminacija će se proširiti i na njene susede. Ako bi Vijetnam postao komunistička država, njegov uticaj bi se prelio u sve južno-azijske zemlje što bi na kraju kao talas došlo do Japana i Filipina – delova istočnog Pacifika gde bi bili stavljeni na kocku američki interesi.

U avgustu 1964. pomorske snage Severnog Vijetnama su torpedovale američki razarač “Madoks” nedaleko od vijetnamske obale u zalivu Tonkin. Američka mornarica je tada bila uključena već dugo u tajnu misiju, ali je američka vlada ceo incident predstavila kao ničim isporovciran napad. Samo 5 dana kasnije, američki kongres je doneo rezoluciji o zalivu Tonkin, kojom je ovlastio predsednika da “preduzme sve neophodne mere da odvrati svaki vojni napad na američke vojne snage i spreči novu agresiju”. Već u decembru, Džonson je objavio ogromno povećanje “pomoći” Južnom Vijetnamu. Otvorena vojna konfrontacija je tako počela između 7. i 8. februara 1965. kada su američki bombarderi izveli akciju nad Severnim Vijetnamom da bi na taj način sprečili ubacivanje vojske i naoružanja na jug. Ubrzo se 3.500 marinaca iskrcalo u Južnu luku Da Naneg blizu granice. Do jula je u Vijetnamu već bilo stacionirano 85.000 američkih vojnika – brojka koja je porasla na preko pola miliona 1968, neračunajuci australijske i novozelandske vojnike koji su se pridružili američkim.

vijetnamski-rat2Ruralna ekonomija Južnog Vijetnama bila je teško pogođena ratnim dejstvima, jer je seosko stanovništvo počelo da traži spas iz ratom zahvaćenih oblasti u gradovima, prouzrukujući na taj način ogroman socijalni problem. Vijetnam je od zemlje izvoznika pirinča postala zemlja uvoznik. Nerazvijena ekonomija je pretrpela mnogo težak udarac kada je zbog velikog dotoka dolara izazvana inflacija i procvat crnog tržišta u zemlji. Prednost gerilskog načina ratovanja koji karakteriše fleksibilna strategija na terenu slična vođenju pobune pokazala se kao očigledno uspešna nakon prvobitnih uspeha Amerikanaca. Američke kopnene snage su bile uvučene u misijama “pretraži i uništi”. Pokušaj da se gerilske jedinice progone helihopterima, doveo je do ubijanja civila podjednako kao i Vijetkongovaca. U međuvremenu, pirinčana polja omogućila su Vijetkongovcima idealnu lokaciju za izgradnju i trening njihove gerilske mreže koja je uz to bila podržana spoljnim sistemom baza podignutih u Laosu I Kambodži.

Vijetnamski rat  je američku armiju demoralizovao i načinio od nje brutalnu silu, podelio je i traumatizovao američko društvo, podrio nacionalnu podjednako kao i međunaridnu veru u efikasnost i časnost američkih institucija. Vojna disciplina je potpuno zakazala u selu Mi Lai 16. marta 1968. godine kada su američki vojnici pod komandom poručnika Vilijema Kolija masakrirali 109 žena, muškaraca i dece – što predstavlja težak zločin koji je visoka komanda pokušala da sakrije od javnosti. To je bio prvi veliki rat koji je bio prenošen na televiziji, a uticaj medija na javno mnjenje bio je jedan od glavnih činilaca koji je doveo do poraza SAD.

Vietnam Veterans Homecoming Celebration31. marta 1968. predsednik SAD je objavio svoju odluku da se neće ponovo kandidovati na izborima. Konvencija demokratske partije u Čikagu se odvijala bukvalno pod opsadom demonstranata koji su tražili da se rat okonča, nominovala je potpredsenika Hjuberta Hamfrija za predsedničkog kandidata. Džonson je u želji da potpomogne Hamfrijevu izbornu kampanju 31. oktobra objavio kraj svih vazdušnih i pomorskih napada nad teritorijom Severnog Vijetnama. Ali Hamfri, centralna figura ratne politike Amerike, nije uspeo da zbije partijske redove razbijene upravo takvom politikom. Ričard Nikson, novi predsednik iz redova republikanske partije, nastavio je ratna dejstva za povlačenje američkih trupa. Nikson je zaobišao kongres u martu 1969. kada je naredio bombardovanje baza Vijetkonga u istočnoj Kambodži i kada je nakon toga u maju 1970. izvršio kopnenu invaziju u tom regionu. Ove dve nelegalne mere su bile među njegovim prvim postupcima koje je preduzeo protivno ustavu zemlje. Međutim, snage Vijetkonga su se već bile povukle na zapad i američka akcija je samo pogoršala građanski rat u Kambodži. Komunističke snage u zemlji odbile su da se povinuju uslovima mirovnog sporazuma 1973. i zbog toga su bile izložene intenzivnom američkom vazdušnom bombardovanju. Kambodžu je zadesio kolaps koji je najavio jednu još goru noćnu moru – genocidni režim Pola Pota čija je paranoja odvela u smrt oko 1.000.000 stanovnika Kambodže.

Na kraju 20. veka Robert Meknamara, američki sekretar za odbranu 60-ih godina 20. veka, rekao je jednom prilikom da je vijetnamski rat pokazao svu kompleksnost modernog ratovanja i da ljudsko poimanje rata jednostavno ne može da ovlada tom kompleksnom pojavom, ali na delu je bila kolektivna obmana jedne vlade, naknadno korigovana, koja je dovela do američkog angažmana, a Meknamara je bio blizu istine kada je rekao da je u Vijetnamu Amerika videla ono što je ona htela da vidi: opštu zaveru protiv svoje države. Imena onih koji su žrtvovali svoje živote te obmane sada su ispisana na zidu od crnog granita, koji predstavlja mučan monumentalan spomenik u Vašingtonu.

Istorija je društvena nauka za koju se kaže da je učiteljica života. Definitivno se iz iskustva i prošlosti mnogo može naučiti. Mi se izradom radovi iz istorije bavimo dugo godina. Više informacija o tome možete videti na sledećim stranicama:

http://www.diplomskiradovi.net/usluge/master-radovi

http://www.diplomskiradovi.net/usluge/maturski-radovi

http://www.diplomskiradovi.net/usluge/magistarski-radovi

Ako Vam je potreban strucni rad iz istorije, slobodno nas kontaktirajte na mail i pošaljite nam detalje vezane za rad!